Potrącenie należności alimentacyjnych

Zgodnie z treścią art. 498 i 499 kodeksu cywilnego jeżeli dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami a przedmiotem obu wierzytelnością są pieniądze lub rzeczy oznaczone co do gatunku, wierzytelności te są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym, każda z tych osób może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony. Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Skutkiem potrącenia jest umorzenie potrącanych wierzytelności wzajemnie do wysokości wierzytelności niższej.

Z możliwości uregulowanej przepisami art. 498 kodeksu cywilnego skorzystała Klientka naszej Kancelarii. Nasza Klientka uprawniona była do alimentów orzeczonych wyrokiem rozwodowym od małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Były mąż nie wywiązywał się z nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego. W związku z powyższym wszczęto zostało i prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne. Komornik egzekwował tylko część orzeczonych alimentów co powodowało, że każdego roku rosła zaległość z tytułu należności alimentacyjnych.

 

Po około pięciu latach od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, zakończone zostało postępowanie o podział majątku wspólnego Stron. W wyniku orzeczenia Sądu, nasza Klientka zobowiązana została do spłaty byłemu małżonkowi równowartości połowy wartości majątku wspólnego w pięciu równych rocznych ratach. Sąd odmówił uwzględnienia zaległości alimentacyjnej byłego męża (w wysokości na dzień orzekania) w celu obniżenia wartości jego udziału w majątku wspólnym Stron.

 

W momencie gdy zbliżał się termin płatności pierwszej raty, nasza Klientka uzyskała zaświadczenie komornika prowadzącego sprawę egzekucji należności alimentacyjnych o wysokości zadłużenia byłego męża. Nasza klientka złożyła byłemu mężowi pisemne oświadczenie o potrąceniu wzajemnych wymagalnych należności do wysokości należności niższej i dopłaciła byłemu mężowi różnicę powstałą z rozliczenia. Oświadczenie zostało przesłane na adres zamieszkania byłego męża listem poleconym.

 

Były mąż nie zakwestionował dokonanego potrącenia. Wszczął jednak postępowanie egzekucyjne należnej mu raty z tytułu spłaty udziału w majątku wspólnym.

 

Sąd Rejonowy, w wyniku złożonego powództwa przeciwegzekucyjnego, potwierdził, że:

1. Zaległość alimentacyjna może być potrącona z należnością drugiej strony z tytułu podziału majątku wspólnego. Obie wierzytelności, na dzień dokonania potrącenia, były wymagalne i możliwe do dochodzenia przed właściwymi organami,
2. Oświadczenie o potrąceniu złożone drugiej stronie na piśmie nie musi uzyskać akceptacji drugiej strony dla swej skuteczności. Przepis art. 499 kc mówi o "oświadczeniu" jako o jednostronnej czynności prawnej,
3. Oświadczenie wywołuje skutek z chwilą gdy dotrze do drugiej strony w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.

 

W związku z powyższymi argumentami, Sąd pozbawił postanowienie o podziale majątku wspólnego wykonalności w zakresie potrąconej należności.